Jak budować długowieczność budynków?

Jednym z rozwiązań, które ma ograniczać to zapotrzebowanie, jest przebudowywanie obiektów istniejących. Przebudowa, szczególnie, gdy nie ma konieczności znaczącej ingerencji w konstrukcję budynku, jest dobrą drogą. Drugim rozwiązaniem, jest ponowne wykorzystywanie materiałów budowlanych, w trakcie realizacji nowych obiektów. Tutaj pojawia się jednak problem. Zdemontowanie, odświeżenie, przewiezienie i ponowne zamontowanie, najprostszych do pozyskania materiałów elewacyjnych, potrafi kosztować tyle samo lub więcej, niż zakup i instalacja nowych materiałów. Jak zatem budować długowieczność budynków? Jednym ze sposobów jest takie zaplanowanie obiektu, by jego rzut był elastyczny i gotowy na nadchodzące zmiany i wyzwania. Drugim, jest dobór materiałów elewacyjnych, które nie będą podlegały szybkim procesom starzenia się, a ideowo będą osadzone w lokalnej tradycji budowlanej. A poprzez fakt współgrania z przeznaczeniem budynku, mogą przyczynić się do powstrzymania użytkownika obiektu przed wprowadzaniem zmian.

Dosyć często, w mediach publikowane są apele, aby oddawać krew, której stale brakuje. To jeden z powodów, dla których budynkowi Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Raciborzu, nadano charakterystyczną tożsamość. Sam proces dochodzenia do celu, okazał się być dość skomplikowany. Między innymi z uwagi na zapisy planu miejscowego, w którym przewidziano bardzo standardową paletę kolorystyczną dla elewacji. Bazującą na szarościach, bielach i innych podobnych. I tutaj pojawił się dość duży problem. Czy ryzykować odrzucenie projektu przez służby konserwatorskie, czy też może raczej starać się te służby przekonać?

Ogromnym wsparciem, była dla nas postawa Inwestora. Dla niego zmiana koloru paneli, z czerwonego, jak przewidzieliśmy w pracy konkursowej, na kolory zgodne z opisaną w planie miejscowym paletą, była nie do zaakceptowania. Co ciekawe, motywacją wcale nie było przywiązania do koloru czerwonego. Szary, ze względów medycznych, budził złe skojarzenia. Był bowiem interpretowany przez Inwestora, jako kolor związany ze stanem chorobowym układu krwionośnego. Czerwień, szczególnie, że użyliśmy kilku jej odcieni, kojarzyła się natomiast z bogactwem krwi i jej szczególną rolą w procesie leczenia. Inwestor tym samym nie miał wątpliwości, który wariant elewacji właściwie reprezentował, jak to sam określał, dar życia, jakim jest krew dla osób potrzebujących. Próba zatwierdzenia koloru czerwonego, w miejskim biurze
konserwacji zabytków, zakończyła się niepowodzeniem. W tym wypadku, nie zostały stworzone warunki do podjęcia dialogu i wymiany opinii. Dopiero Wojewódzki Konserwator Zabytków, po osobistym wysłuchaniu naszych racji, zezwolił na realizację projektu opartego na pracy konkursowej. Jednym z dobrze przyjętych argumentów, był nieprzypadkowy wybór w zakresie materiału elewacyjnego. Panele proponowano wykonać z naturalnej ceramiki, pokrytej szkliwem. To bezpośrednie odniesienie do lokalnej tradycji budowlanej, podpatrzonej podczas jednej z wizyt na Śląsku. Zgodnie bowiem z poczynionymi obserwacjami, część elewacji budynków historycznych jest tam wykończonych szkliwioną cegłą klinkierową. Drugim argumentem, okazało się być wykazanie, że elewacja wykonana zgodnie z projektem, będzie bardzo trwała. I nie będzie podlegać szybkiej degradacji o charakterze eksploatacyjnym.

Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Raciborzu, to również projekt wymagający w zakresie funkcjonalnym. I jak każdy obiekt służby zdrowia, stale podlegający zmianom, z uwagi na wprowadzane nowe urządzenia i technologię. Rzut został tak przygotowany, aby konstrukcja budynku nie ograniczała możliwości zmiany układu pomieszczeń. Stropy opierają się na ścianach zewnętrznych i klatce schodowej znajdującej się w centralnej części obiektu.
Większość ścian wewnętrznych to ściany łatwe do usunięcia. Przewidziano również rezerwę na nowe urządzenia na tarasie instalacyjnym oraz w szachtach instalacyjnych na nowe instalacje. Takie przygotowanie obiektu, w znaczący sposób przedłuża jego przydatność. Zmniejsza też potrzebę realizacji energochłonnej, głębokiej przebudowy, czy też wyburzenia budynku i realizacji nowego.